عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی در تحلیل میراث فكری بنیانگذار كبیر انقلاب اسلامی ایران به رادیو تهران گفت:امام خمینی (ره) معمار یك امكان بزرگ در تاریخ ما بود كه توانست با پیوند زدن میان مفهوم مدرن "دولت-ملت" و مفهوم الهیاتی "ولایت فقیه"؛ چارچوب نظری و عملی جدیدی به نام انقلاب اسلامی را صورتبندی كند. امام(ره) با استفاده از یك «هنر دانشی»، فرصتهای موجود در روح زمانه را به یك كنشگری موثر اجتماعی و سیاسی تبدیل كرد.
تحول در فقه سیاسی؛ از «انتظار» تا «اقدام»
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، عبدالمجید مبلّغی عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی در گفتگو با برنامه «دور یك میز» با تبیین تفاوت رویكرد امام با فقیهان پیش از خود، به یك نكته فنی در فقه اشاره كرد و گفت: تا پیش از امام(ره)، بسیاری از علما تشكیل حكومت را مانند "حج" میدانستند كه وجوب آن مشروط به تحقق استطاعت (مقدمات خارجی) است؛ یعنی باید شرایط آماده میبود تا آنها بپذیرند. اما امام خمینی (ره) این نگاه را تغییر داد و تشكیل حكومت را از جنس "وضو برای نماز" دانست؛ یعنی مقدمهای كه خودِ مكلّف باید برای انجام واجب اصلی (اقامه دین)، آن را ایجاد كند. این جوانه "ما میتوانیم" از همین تغییر نگاه فقهی ریشه گرفت.
ایران؛ فراتر از یك دولت-ملت قراردادی
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی در ادامه به نقد مفهوم «دولت-ملت» در فضای ایران پرداخت و اظهار داشت: مفهوم دولت-ملت برای كشوری مثل فرانسه كه محصول قراردادهای متأخر است، كفایت میكند، اما برای ایران خیر. ایران یك "ملت-تمدن" است. ما از 6 تمدن بزرگ جهان هستیم كه هویت جمعیمان ریشه در هزاران سال زیست مشترك دارد. اگر بخشی از خاك ما مثل هرات جدا شد، مثل دستی است كه قطع شده اما خاطره و اثر آن در پیكره تمدنی ما باقی مانده است. این اصالت تمدنی، زیربنای اصلی مقاومت ماست.
مقاومت؛ یك «نحوه بودن» است، نه یك انتخاب سیاسی
مبلغی با تحلیل حضور مردم در صحنههای حمایت از جبهه مقاومت، این رفتار را فراتر از یك تحلیل سیاسی ساده دانست و تصریح كرد: كسی كه از بیرون نگاه میكند، نمیفهمد كه برای ایرانیان، مقاومت یك انتخاب نیست، بلكه یك "نحوه بودن" و سبك زندگی وجودی است. وقتی به بخشی از این خانواده تمدنی حمله میشود، ایرانی نمیتواند در خانه بنشیند. این ریشه در یك خودآگاهی تمدنی دارد كه در “دیانای” این ملت نهفته است و در موقعیتهای حساس مانند یك كاتالیزور عمل میكند.
پیوند سنت و معاصر بودن در حكمرانی انقلاب اسلامی
وی در بخش دیگری از گفتگو با «دور یك میز» به شكست تجربه پهلوی در حذف گذشته اشاره كرد و افزود: حكومت پهلوی سعی كرد گذشته و سنت را كنار بگذارد، اما تاریخ گریبانش را گرفت. هنر انقلاب اسلامی این بود كه "معاصر بودن" را با "سنت" پیوند زد. ما بر خلاف یونان كه به آسمانِ دستنیافتنی مینگریست یا هند كه در زمین غرق بود، به دنبال "پل میان زمین و آسمان" بودیم. الهیات ایرانی همیشه به دنبال تعادل و امر متعالی بوده و اسلام شیعی بهترین ظرف برای تجلی این استعداد تاریخی شد.
خودآگاهی تمدنی؛ میراثی برای آینده
مبلغی در پایان با استناد به جمله مشهور شهید بهشتی (ما راستقامتان جاودانه تاریخ خواهیم ماند)، خاطرنشان كرد: اتفاقات امروز و تهاجم دشمنان، سبب شد تا پتانسیل پنهان مردم ایران بار دیگر بروز پیدا كند. این یك خودآگاهی ملی قدرتمند است كه رهبر معظم انقلاب همواره بر آن تأكید داشتهاند. آیندگان درباره قهرمانان این دوران كه در برابر موشكها و تهدیدها از جای خود تكان نخوردند و تاریخ را رقم زدند، بسیار بیشتر خواهند نوشت؛ چرا كه این مردم، "بیداری" را به معنای وجودی آن معنا كردهاند.
«دور یك میز» از شنبه تا چهارشنبه ساعت 12:30 تا 14 بصورت زنده از رادیو تهران روی موج 94 مگاهرتز به روی آنتن میرود.
مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقهمندان میتوانند برنامههای رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.
